અમેરિકા-ઇરાન યુધ્ધની િંકમત ભારત ચૂકવી રહૃાું છે
મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને સપ્લાય ચેઇન દૃબાણ વચ્ચે, ભારતનો છૂટક ફુગાવો માર્ચમાં નજીવો વધીને ૩.૪૦% થયો છે જે ફેબ્રુઆરીમાં ૩.૨૧ % હતો, સોમવારે જાહેર કરાયેલા સરકારી આંકડા દૃર્શાવે છે.
આ નવીનતમ ફુગાવાના આંકડા ઈરાન, ઇઝરાયલ અને અમેરિકા વચ્ચે વધતી જતી ભૂરાજકીય અનિશ્ર્ચિતતા (યુએસ ઈરાન યુદ્ધની ભારત પર અસર) અને વૈશ્ર્વિક તેલ પુરવઠામાં વિક્ષેપ અંગેની િંચતાઓ વચ્ચે આવ્યા છે.
માર્ચ મહિનાના તાજેતરના ફુગાવાના આંકડા અનુસાર, માર્ચ ૨૦૨૬ માટે ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઇન્ડેક્સ ૩.૪૦% (કામચલાઉ) હતો. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં તે ૩.૬૩% અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૩.૧૧% નોંધાયો હતો. ખાદ્ય ફુગાવાની વાત કરીએ તો, ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓનો ફુગાવાનો દૃર ૩.૮૭% હતો. ગામડાઓમાં તે ૩.૯૬% અને શહેરોમાં ૩.૭૧% હતો. હાઉિંસગ ફુગાવો ૨.૧૧% હતો, જેમાં ગ્રામીણ હાઉિંસગ ફુગાવો ૨.૫૪% અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૧.૯૫% હતો.
દિૃલાસો આપનારી વાત એ છે કે થોડો વધારો થવા છતાં, ફુગાવાનો દૃર સતત ૧૨મા મહિને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (ઇમ્ૈં) ના ૪% (૨%-૬% ની સલામત શ્રેણી) ના લક્ષ્યાંકની અંદૃર રહૃાો છે.
ઈરાન, ઈઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે વૈશ્ર્વિક તેલ પુરવઠા અંગે િંચતા વધી છે. ઈરાની બંદૃરો પર યુએસ નૌકાદૃળના નાકાબંધી બાદૃ ઉર્જા બજારો અસ્થિર રહૃાા છે, જેના કારણે ઈંધણના ભાવ પર અસર પડી છે. જોકે, રોઇટર્સના એક મતદૃાન મુજબ, આ સમયગાળા દૃરમિયાન સોનાના ભાવમાં લગભગ ૧૧%નો ઘટાડો થયો છે, જે ઈંધણના વધતા ભાવોની અસરને કંઈક અંશે સરભર કરે છે.
એપ્રિલમાં મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠકમાં આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય અર્થતંત્રના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો મજબૂત છે, જેના કારણે તે બાહૃા આંચકાઓ સામે પહેલા કરતાં વધુ સ્થિતિસ્થાપક બને છે. હાલમાં, અર્થતંત્ર પુરવઠાના આંચકાનો સામનો કરી રહૃાું છે.
ફુગાવાના માપનની રીતમાં કયા ફેરફારો થયા છે?
નવા અને સુધારેલા સીપીઆઈ માળખા હેઠળ ફુગાવાના ડેટા ત્રીજી વખત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ફુગાવાને માપવા માટેનો આધાર વર્ષ હવે ૨૦૧૨ થી બદૃલીને ૨૦૨૪ કરવામાં આવ્યો છે. સૂચકાંકમાં ખાદ્ય અને પીણાનો હિસ્સો ૪૫.૯% થી ઘટાડીને ૩૬.૭૫% કરવામાં આવ્યો છે. રહેઠાણ, ઉપયોગિતાઓ અને બળતણનો હિસ્સો ૧૬.૯% થી વધીને ૧૭.૭% થયો છે.
વર્તમાન વપરાશ પેટર્નને પ્રતિિંબબિત કરવા માટે, ંર્ સબ્સ્ક્રિપ્શન્સ, ડિજિટલ સ્ટોરેજ ડિવાઇસ, ગ્રામીણ આવાસ અને મૂલ્યવર્ધિત ડેરી ઉત્પાદૃનો જેવી નવી વસ્તુઓ બાસ્કેટમાં ઉમેરવામાં આવી છે, જ્યારે ફઝ્રઇ અને ઓડિયો કેસેટ જેવી જૂની વસ્તુઓ દૃૂર કરવામાં આવી છે.
૫ વસ્તુઓ જે સૌથી સસ્તી થઈ રહી છે
ડુંગળી (-૨૭.૭૬%)
બટાકા (-૧૮.૯૮%)
લસણ (-૧૦.૧૮%)
અરહર અને તૂર દૃાળ
(-૯.૫૬%)
વટાણા અને ચણા (-૭.૮૭%)
૫ વસ્તુઓ જે વધુ મોંઘી થઈ રહી છે
ચાંદૃીના દૃાગીના (૧૪૮.૬૧%)
સોનું/હીરા/પ્લેટિનમ ઝવેરાત (૪૫.૯૨%)
નાળિયેર/કોપરા (૪૫.૫૨%)
ટામેટાં (૩૫.૯૯%)
ફૂલકોબી (૩૪.૧૧%)
