પેટ્રોલ-ડીઝલ સસ્તા થવાની આશા પર પાણી ફર્યું
ક્રૂડ તેલ કરતાં ભારત માટે કઙૠ-કગૠનો પુરવઠો વધુ ચિંતાજનક; જોકે રશિયા અને સાઉદી સપ્લાયને કારણે ક્રૂડ આયાત સુરક્ષિત હોવાનો નિષ્ણાતોનો દાવો
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાન વચ્ચે ફરી તણાવ વધવાને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો થયો છે. બુધવારે 6% થી વધુ વધારા બાદ, ગુરુવારે ભાવ પ્રતિ બેરલ 78 ને વટાવી ગયા. આ સંજોગોમાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો થવાની આશા ઠગારી નીવડી છે. દરમિયાન, નિષ્ણાતોના મતે, ભારતની સૌથી મોટી ચિંતા, ક્રૂડ ઓઈલ ઉપરાંત પણ, કઙૠ અને કગૠનો પુરવઠો છે.
ગ્લોબલ રીઅલ-ટાઇમ ડેટા પ્રોવાઇડર કેપ્લરના મુખ્ય વિશ્લેષક સુમિત રિટોલિયાએ જણાવ્યું કે, “ભારતનો ક્રૂડ આયાત બાસ્કેટ હવે ખૂબ જ મજબૂત અને વૈવિધ્યસભર છે. રશિયામાંથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં ક્રૂડ તેલ આયાત કરવામાં આવી રહ્યું છે. સાઉદી અરેબિયા, ઞઅઊ, પશ્ચિમ આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકામાંથી પણ પુરવઠો આવી રહ્યો છે. તેથી, ક્રૂડ સપ્લાય ચેઇન પર તાત્કાલિક કોઈ ખતરો નથી.” જૂનમાં કુલ ક્રૂડ આયાત વધીને 4.93 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ ગઈ.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી
માર્ચમાં સરકારી તેલ કંપનીઓ માટે ક્રૂડ ઓઇલનો સરેરાશ ખરીદ ભાવ પ્રતિ બેરલ 156 સુધી પહોંચ્યો હતો, પરંતુ જૂનમાં તે ઘટીને 83.22 પ્રતિ બેરલ થયો હતો. 1 જુલાઈના રોજ, ખાનગી તેલ કંપની નાયરાએ પેટ્રોલના ભાવમાં રૂ.5 અને ડીઝલના ભાવમાં રૂ.3 પ્રતિ લિટરનો ઘટાડો કર્યો હતો. જોકે, રાજ્ય સરકારની માલિકીની કંપનીઓએ ભાવ ઘટાડ્યા નથી કારણ કે સંઘર્ષની શરૂઆતથી તેમને આશરે રૂ.75,000 કરોડનું નુકસાન થયું છે. જુલાઈમાં અત્યાર સુધી ભારતીય ક્રૂડ બાસ્કેટનો સરેરાશ ભાવ પ્રતિ બેરલ 69.96 રહ્યો છે, પરંતુ તાજેતરની અથડામણો પછી, તે દૈનિક ધોરણે વધીને 76.88 પ્રતિ બેરલ થયો છે. તેથી, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ટૂંક સમયમાં ઘટવાની શક્યતા ઓછી છે.
ભારત તેના કગૠનો લગભગ 60% કતાર અને ઞઅઊ જેવા દેશોમાંથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આયાત કરે છે. અસ્થિરતાના કિસ્સામાં, આ પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે. તેવી જ રીતે, કઙૠનું સ્થાનિક ઉત્પાદન દેશની કુલ દૈનિક જરૂરિયાતના લગભગ અડધા ભાગને પૂર્ણ કરી શકે છે. રિતોલિયાએ કહ્યું, “કઙૠ અને કગૠ પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. આ ગલ્ફમાંથી પુરવઠા પર નિર્ભર છે અને અન્ય સ્થળોએથી તેમની આયાત કરવી શક્ય નથી. જો અસ્થિરતા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો પુરવઠા પર અસર થશે, પરિવહન અને વીમા ખર્ચમાં પણ વધારો થશે. આનાથી પ્રાદેશિક ભાવમાં વધારો થશે.”
