રશિયાની લાઇફ લાઇન બન્યુ ભારતનુ પેટ્રોલ
વિશ્ર્વના મુખ્ય ક્રુડ ત્ોલ નિકાસકારોમાંનું એક રશિયા આયાત કરવા મજબ્ાૂર
યુક્રેનિયન ડ્રોન હુમલાની અસર હવે રશિયાના ઇંધણ બજાર પર સ્પષ્ટપણે દૃેખાઈ રહી છે. અનેક રશિયન તેલ રિફાઇનરીઓ પરના હુમલાઓએ સ્થાનિક પેટ્રોલ ઉત્પાદૃનમાં વિક્ષેપ પાડ્યો છે, જેના કારણે દૃેશને તેની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે અન્ય દૃેશોમાંથી પેટ્રોલ આયાત કરવાની ફરજ પડી છે. આ સ્થિતિમાં ભારત રશિયાને પેટ્રોલનો મુખ્ય સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યો છે.
એનર્જી માર્કેટ ટ્રેકર વોર્ટેક્સાના ડેટા અનુસાર ઓગસ્ટમાં રશિયાની દૃરિયાઈ પેટ્રોલની આયાત આશરે ૧૨૫,૦૦૦ બેરલ પ્રતિ દિૃવસની રેકોર્ડ ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. મહિના માટે કુલ વોલ્યુમ આશરે ૪૭૦,૦૦૦ ટનના અંદૃાજે છે. મીડિયા અહેવાલો દૃર્શાવે છે કે ભારતીય રિફાઇનરીઓએ છેલ્લા બે મહિનામાં રશિયાને લગભગ ૧ મિલિયન બેરલ પેટ્રોલ મોકલ્યું છે. ગુજરાતમાં વાડીનાર રિફાઇનરી આ શિપમેન્ટમાં સૌથી મોટો ફાળો આપનાર હોવાનું કહેવાય છે. આ રિફાઇનરી નાયરા એનર્જી દ્વારા સંચાલિત છે, જેમાં રશિયન રાજ્ય માલિકીની તેલ કંપની રોઝનેટ લગભગ ૫૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
૨૦૨૨થી ભારતે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદૃીમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. આ ક્રૂડ ઓઇલ ભારતીય રિફાઇનરીઓમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ જેવા ઇંધણનું ઉત્પાદૃન કરવા માટે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. જૂન અને જુલાઈમાં ભારતે રશિયા પાસેથી દૃરરોજ ૨.૬ મિલિયન બેરલથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું. જે ફેબ્રુઆરીમાં નોંધાયેલા આશરે ૧ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિૃવસ કરતા નોંધપાત્ર વધારો છે. આ વોલ્યુમ ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતના અડધાથી વધુ હતું. પરિણામે એવું અનુમાન કરવામાં આવે છે કે રશિયાને પૂરા પાડવામાં આવતા પેટ્રોલનો કેટલોક ભાગ રશિયન ક્રૂડ ઓઇલમાંથી ઉત્પન્ન થયો હશે.
વિશ્ર્વના મુખ્ય ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસકારોમાંના એક હોવા છતાં, રશિયા પેટ્રોલ આયાત કરવા મજબૂર છે. આનું મુખ્ય કારણ યુક્રેન દ્વારા ડ્રોન હુમલાઓની શ્રેણી છે. આ હુમલાઓએ રશિયાના ઉર્જા માળખાને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, જેના કારણે ટૂંકા ગાળામાં સ્થાનિક પેટ્રોલ ઉત્પાદૃનમાં ૭૦ ટકા સુધીનો ઘટાડો થયો છે.
આના પરિણામે દૃેશના ઘણા ભાગોમાં ઇંધણની અછત સર્જાઈ છે. રશિયાએ સ્થાનિક પુરવઠો જાળવવા માટે પેટ્રોલ વેચાણ પર ચોક્કસ નિયંત્રણો લાદ્યા છે. વધુમાં, તેણે જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ ના અંત સુધી પેટ્રોલ નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ લંબાવ્યો છે. ડીઝલ નિકાસ પર પણ પ્રતિબંધ અમલમાં છે. ઓગસ્ટમાં રશિયાને પેટ્રોલ સપ્લાય કરનારા દૃેશોમાં ભારત ઉપરાંત તુર્કી અને મોરોક્કો પણ સામેલ હતા.
