ઉટાહ રાજ્યમાં ખડકો નીચે હીમનદૃીઓ પર સંશોધન નકશો તૈયાર
અમેરિકાના ઉટાહ રાજ્યના ખડકાળ પર્વત ઢોળાવ સંપૂર્ણપણે સૂકા દૃેખાય છે. અહીં મોટા પથ્થરો પથરાયેલા છે, પરંતુ કેટલાક ખડકો નીચે થીજી ગયેલા બરફના વિશાળ ભંડાર હોઈ શકે છે. સંશોધકોએ અંદૃાજ લગાવ્યો છે કે ઉટાહના ખડક હિમનદૃીઓમાં ૦.૯૯ ગીગાટન છે, જે લગભગ ૧ અબજ ટન પાણી જેટલું છે. આ અનોખી રચનાઓ ખડકો અને કાટમાળના જાડા સ્તરો નીચે દૃટાયેલા બરફના ભંડાર છે. આ તેમને એવા સ્થળોએ ટકી રહેવામાં મદૃદૃ કરે છે જ્યાં સામાન્ય હિમનદૃીઓ ટકી શકતા નથી.આ શોધ માઉન્ટ ટિમ્પાનોગોસ નીચે સ્થિત ટિમ્પાનોગોસ રોક ગ્લેશિયરના અભ્યાસમાંથી આવી છે, જ્યાં વૈજ્ઞાનિકોએ પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં સૂક્ષ્મ ફેરફારોનો ઉપયોગ ભૂગર્ભમાં છુપાયેલા પદૃાર્થો શોધવા માટે કર્યો હતો. બ્રોન્સન ક્વિજાનોવિચની આગેવાની હેઠળનું સંશોધન જર્નલ ઓફ જીઓફિઝિકલ રિસર્ચ: અર્થ સરફેસમાં પ્રકાશિત થયું છે.
ખડક હિમનદૃીઓ બરફની ચળકતી, ખુલ્લી ચાદૃર જેવા દૃેખાતા નથી જેને લોકો સામાન્ય રીતે હિમનદૃીઓ તરીકે વિચારે છે. તેના બદૃલે, તે છૂટા ખડકો અને કાટમાળના સ્તરોથી ઢંકાયેલા બરફના ભંડાર છે, બરફ ધીમે ધીમે સપાટીની નીચે નીચે સરકી રહૃાો છે. ખડકોનો આ સ્તર બરફને ગરમી અને સૂર્યપ્રકાશથી રક્ષણ આપે છે, જેના કારણે આ રચનાઓ પર્વતીય પ્રદૃેશોમાં બને છે જ્યાં સામાન્ય હિમનદૃીઓ તેમને ટકાવી શકતા નથી.
સંશોધકોએ તેમના અભ્યાસ “ધ ઇન્ટરનલ આઈસ કન્ટેન્ટ ઓફ ટિમ્પાનોગોસ રોક ગ્લેશિયર, ઉટાહ, યુએસએ ફ્રોમ ૩-ડી બાયેશિયન ઇન્વર્ઝન ઓફ ગ્રેવિટી ડેટા” માં દૃર્શાવ્યું છે કે આબોહવા પરિવર્તન સામાન્ય હિમનદૃીઓમાં બરફનું પ્રમાણ ઘટાડી રહૃાું છે. રોક ગ્લેશિયર્સ મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે. તેઓ પાણીનો સંગ્રહ કરી શકે છે અને ઠંડા રહેતી પ્રજાતિઓ માટે આશ્રય પૂરો પાડી શકે છે. જો તેઓ અસ્થિર બને છે, તો તેઓ નીચે રહેતા સમુદૃાયો માટે ખતરો ઉભો કરી શકે છે.
એવો અંદૃાજ છે કે પશ્ર્ચિમ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આશરે ૧૧.૯૨ ગીગાટન પાણી છે, જ્યારે વિશ્ર્વભરમાં સંરક્ષિત ખડક ગ્લેશિયર્સમાં ૪૮.૦૩ ગીગાટન જેટલું પાણી હોઈ શકે છે. આ શોધ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે પરંપરાગત હિમનદૃીઓ પીછેહઠ કરતા રોક ગ્લેશિયર વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. તેમના પર જમા થયેલો કાટમાળ દૃટાયેલા બરફને લાંબા સમય સુધી સાચવી શકે છે, જેનાથી તે ગરમ થતા પર્વતીય પ્રદૃેશોમાં થીજી ગયેલા પાણીનો શક્તિશાળી જળાશય બની શકે છે.
