સૌથી મોટી રૂા.૩.૨૫ લાખ કરોડની ડિફેન્સ ડીલન્ો ડીએસીની મંજૂરી
ફ્રાન્સની દૃસોલ્ટ કંપની ભારતીય કંપનીની ભાગીદૃારીમાં જેટ્સનું ભારતમાં ઉત્પાદૃન કરશે
ભારતની રક્ષણાત્મક શક્તિને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે સંરક્ષણ મંત્રાલયે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. રક્ષામંત્રી રાજનાથ િંસહની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (ડ્ઢછઝ્ર) ની બેઠકમાં ભારતીય વાયુસેના (ૈંછહ્લ) માટે વધારાના ૧૧૪ રાફેલ ફાઇટર જેટની ખરીદૃીના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ સોદૃો અંદૃાજે રૂ.૩.૨૫ લાખ કરોડનો હોવાનું મનાય છે.
ભારતીય વાયુસેનાને હાલમાં ૪૨ સ્ક્વોડ્રનની જરૂરિયાત સામે માત્ર ૨૯ સ્ક્વોડ્રન જ કાર્યરત છે. જૂના થઈ રહેલા મિગ-૨૧ (સ્ૈય્-૨૧) વિમાનોને સેવામાંથી હટાવ્યા બાદૃ સર્જાયેલી અછતને પૂરવા માટે આધુનિક ફાઇટર જેટ્સની તાતી જરૂરિયાત હતી.
- વર્તમાન સ્થિતિ: ભારત પાસે અત્યારે ૩૬ રાફેલ જેટ્સ છે, જે અંબાલા અને હાશીમારા એરબેઝ પર તૈનાત છે.
- ચીન-પાકિસ્તાન પડકાર: લદ્દાખ સ્ટેન્ડઓફ અને સરહદૃી સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને વાયુસેનાને વધુ આધુનિક હથિયારોથી સજ્જ કરવું અનિવાર્ય બન્યું છે.
આ સોદૃાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે મેક ઇન ઇન્ડિયા હેઠળ પૂર્ણ થશે. ફ્રાન્સની દૃસોલ્ટ એવિએશન કંપની ભારતની સ્થાનિક પાર્ટનર કંપની સાથે મળીને ભારતમાં જ આ જેટ્સનું ઉત્પાદૃન કરશે. આ પ્રોજેક્ટથી ભારતમાં હજારો નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે અને અત્યાધુનિક સંરક્ષણ ટેકનોલોજી ભારતને મળશે. શરૂઆતના ૧૮ જેટ્સ રેડી-ટુ-લાય સ્થિતિમાં આવશે, જ્યારે બાકીના ભારતમાં બનાવવામાં આવશે.
શું છે ડ્ઢછઝ્ર અને આગળની પ્રક્રિયા? - ડ્ઢછઝ્ર (ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ) એ સંરક્ષણ ખરીદૃી માટેની ભારતની સર્વોચ્ચ સમિતિ છે.
- આગામી પગલું: ડ્ઢછઝ્ર ની મંજૂરી બાદૃ હવે આ પ્રસ્તાવ કેબિનેટ કમિટી ઓન સિક્યોરિટી (ઝ્રઝ્રજી) પાસે જશે, જ્યાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદૃીની અધ્યક્ષતામાં અંતિમ મહોર મારવામાં આવશે.
- રાજદ્વારી મહત્વ: આ નિર્ણય ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનની આગામી (૧૫-૧૭ ફેબ્રુઆરી) ભારત મુલાકાત પહેલા લેવામાં આવ્યો છે, જે બંને દૃેશો વચ્ચેના ગાઢ સંબંધો દૃર્શાવે છે.
રાફેલની ખાસિયતો - રાફેલ એ મલ્ટી-રોલ ફાઇટર જેટ છે જે એકસાથે અનેક કામગીરી કરી શકે છે
- તે પરમાણુ હથિયારો લઈ જવા માટે સક્ષમ છે.
- મેટિયોર અને સ્કલ્પ જેવી લાંબા અંતરની મિસાઇલોથી સજ્જ છે, જે દૃુશ્મનને દૃેખાયા વગર જ હવામાં તોડી પાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
- હવામાંથી હવામાં અને હવામાંથી જમીન પર હુમલો કરવામાં સર્વોપરી છે.
આ સોદૃો ભારતને વૈશ્ર્વિક સ્તરે વાયુસેનાની તાકાતમાં અગ્રેસર બનાવશે. જોકે, સ્વદૃેશી તેજસ સ્-૨ અને વિદૃેશી રાફેલ વચ્ચે બજેટનું સંતુલન જાળવવું એ સરકાર માટે આગામી પડકાર રહેશે. રાફેલ જેટ્સની ક્ષમતા વધારવા માટે ફ્રાન્સની અત્યાધુનિક સ્કાલ્પ ક્રૂઝ મિસાઈલની જરૂરિયાત લાંબા સમયથી અનુભવાઈ રહી હતી. અહેવાલો અનુસાર, સંરક્ષણ મંત્રાલયે રાફેલ જેટ્સની સાથે મોટી માત્રામાં આ સ્કાલ્પ ક્રૂઝ મિસાઈલો ખરીદૃવાના પ્રસ્તાવને પણ મંજૂરી આપી દૃીધી છે. આ મિસાઈલ દૃુશ્મનના વિસ્તારમાં ઘૂસીને ખૂબ જ ચોકસાઈ સાથે હુમલો કરવામાં સક્ષમ છે, જે ભારતીય વાયુસેનાને વ્યૂહાત્મક રીતે મજબૂત બનાવશે.
