કોર્પોરેટ અને બેન્કિંગ ક્ષેત્રોની બેલેન્સ શીટ તંદૃુરસ્ત:રિઝર્વ બેંકના રિપોર્ટમાં દૃાવો
આરબીઆઈના વાર્ષિક અહેવાલમાં વૈશ્ર્વિક હેડવિન્ડ્સ હોવા છતાં ભારતીય અર્થતંત્રની સ્થિતિસ્થાપકતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. વૃદ્ધિની આગાહી, ફુગાવાના લક્ષ્યાંક અને સીબીડીસી યોજનાઓની વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી છે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (આરબીઆઈ) એ શુક્રવારે તેના વાર્ષિક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે ઉર્જાના ઊંચા ભાવો, સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપો અને વૈશ્ર્વિક બજારોને કારણે હેડવિન્ડ્સ હોવા છતાં મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સ ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસના માર્ગને ટેકો આપશે.
કોર્પોરેટ અને બેિંક્ધગ ક્ષેત્રોની તંદૃુરસ્ત બેલેન્સશીટ અને મૂડી ખર્ચ પર સરકારના સતત ભાર સાથે ભારતના મજબૂત વિકાસના માર્ગ માટે સારું સંકેત છે.
અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૨૬ માં વૈશ્ર્વિક વૃદ્ધિ પર પ્રબળ ખેંચાણ તરીકે ભૌગોલિક રાજકીય જોખમ ફરીથી ઉભરી આવ્યું છે, અને ઉમેર્યું હતું કે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના અંતમાં પશ્ર્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ ફાટી નીકળવાની પ્રતિકૂળ અસર વૈશ્ર્વિક વૃદ્ધિ અને ફુગાવાની આગાહીમાં પ્રતિિંબબિત થાય છે.
મધ્યમ વૈશ્ર્વિક વૃદ્ધિની પૃષ્ઠભૂમિમાં, ૨૦૨૬-૨૭ માં ભારતીય અર્થતંત્ર માટેનો ષ્ટિકોણ સકારાત્મક છે, જે મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સ દ્વારા સમર્થિત છે, જો કે લાંબા સમય સુધી પશ્ર્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ નકારાત્મક જોખમ ઉભું કરી શકે છે.”
તદૃુપરાંત, મુખ્ય વેપાર ભાગીદૃારો સાથે વિવિધ વેપાર કરારોના અમલીકરણથી ભારતના વિકાસને વધુ વેગ મળશે, એમ આરબીઆઈના ૨૦૨૫-૨૬ ના વાર્ષિક અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતું મુખ્ય અર્થતંત્ર રહૃાું છે, જે ૨૦૨૫-૨૬ દૃરમિયાન ૭.૬ ટકાના દૃરે વિસ્તર્યું છે (એક વર્ષ પહેલા ૭.૧ ટકા), મજબૂત સ્થાનિક વપરાશ, સતત રોકાણ, સક્રિય નીતિગત પહેલ અને મજબૂત મેક્રોઇકોનોમિક ફંડામેન્ટલ્સ દ્વારા સમર્થિત છે.
અહેવાલમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૨૬-૨૭માં કૃષિ ક્ષેત્રનો ષ્ટિકોણ દૃક્ષિણ-પશ્ર્ચિમ ચોમાસાની પ્રગતિ અને વિતરણ પર નિર્ભર છે.
અલ નીનોની સ્થિતિની સંભાવના કૃષિ ઉત્પાદૃન માટે નકારાત્મક જોખમો ઉભું કરે છે,” તે કહે છે. જો કે, વરસાદૃ પ્રેરિત હકારાત્મક િંહદૃ મહાસાગર ડાઇપોલ (આઇઓડી) પરિસ્થિતિઓ ચોમાસાની મોસમના ઉત્તરાર્ધમાં ઉભરી આવે તેવી સંભાવના છે, જે આંશિક પ્રતિકૂળ અસરોને સરભર કરી શકે છે.
જ્યારે ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ મુખ્ય ઇનપુટ્સ, ખાસ કરીને ખાતરોની ઉપલબ્ધતા અને િંકમતો પર દૃબાણ લાવે તેવી સંભાવના છે, ત્યારે વૈવિધ્યસભર સ્ત્રોતો અને બફર મેનેજમેન્ટ દ્વારા ખાતર અને અન્ય મુખ્ય ઇનપુટ્સની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ર્ચિત કરવા માટે સરકારના સતત પ્રયાસોથી આ સંભવિત િંચતાઓને ઘટાડવાની અપેક્ષા છે.”
રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૨૬-૨૭માં ફુગાવો પૂરતા પ્રમાણમાં ખાદ્યાન્નના સ્ટોક, પૂરતા જળાશયના સ્તર અને સંભવિત અલ નીનોની સ્થિતિ અને સામાન્ય કરતાં વધુ ઉનાળાના તાપમાન હોવા છતાં સ્થિર કૃષિ સંભાવનાઓના આધારે લક્ષ્ય સાથે સુસંગત રહેવાની સંભાવના છે.
કેન્દ્ર સરકારે રિઝર્વ બેંક સાથે પરામર્શ કરીને, ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૩૧ ના રોજ પૂરા થતા સમયગાળા માટે +/- ૨ ટકાની સહનશીલતા બેન્ડ સાથે ફુગાવાનો લક્ષ્યાંક જાળવી રાખ્યો હતો. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આરબીઆઈ ડીબીટી યોજનાઓ અને સ્થાનિક રિટેલ સ્પેસ હેઠળ નવા ઉપયોગના કેસોને આવરી લેવા માટે સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (સીબીડીસી) પાયલોટને વિસ્તૃત કરવાની યોજના ધરાવે છે, જ્યારે નાણાકીય સંપત્તિના ટોકનાઇઝેશન અને સહભાગી કવરેજને વિસ્તૃત કરવા પર વધારાના પાઇલટ્સની શોધ કરે છે.
૨૦૨૬-૨૭માં ભારતનો ગ્રોથ રેટ ૬.૫ ટકા રહેવાની શક્યતા
નવી દિૃલ્હી. વિશ્ર્વભરના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રીઓ અપેક્ષા રાખે છે કે આગામી એક વર્ષમાં વૈશ્ર્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ ધીમી પડશે, પરંતુ ભારત સૌથી વધુ વૃદ્ધિની અપેક્ષાઓ ધરાવતા ક્ષેત્ર તરીકે ઉભું છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (ડબ્લ્યુઇએફ)એ ગુરુવારે એક સર્વેમાં આ વાત કહી હતી.
સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ સંકટની સૌથી મોટી અસર મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકાના પ્રદૃેશોમાં થવાની ધારણા છે. તેનાથી વિપરીત, ભારત અને યુએસ સ્થાનિક માંગ અને રોકાણને કારણે પ્રમાણમાં મજબૂત રહેવાની ધારણા છે.ભારત અંગે સર્વે કહે છે કે દૃેશની વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ સૌથી અલગ અને શ્રેષ્ઠ છે. સર્વેમાં ૨૦૨૬-૨૭માં ભારતનો વિકાસ દૃર ૬.૫ ટકા રહેવાનો અંદૃાજ છે.
