જન્મ પછીના શરૂઆતના થોડા વર્ષો સુધી બાળકની ખાસ કાળજી લેવી જોઈએ. આ સમય બાળકના વિકાસ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આયુર્વેદ અનુસાર, અભ્યંગ માલિશ, એટલે કે તેલ માલિશ, બાળકના શારીરિક વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. જન્મ પછી, કોઈપણ બાળકનું શરીર ખૂબ જ નરમ અને સંવેદનશીલ હોય છે, આવા સમય દરમિયાન, બાળકને યોગ્ય રીતે માલિશ કરવી જોઈએ. બાળકની માલિશ માત્ર શારીરિક વિકાસ સાથે સંબંધિત નથી પરંતુ તે ભાવનાત્મક બંધનને પણ મજબૂત બનાવે છે અને માનસિક વિકાસને વેગ આપે છે. ખ્યાતનામ આયુર્વેદિક ડૉક્ટર અનુસાર માલિશના ફાયદા જાણો.
માલિશ કરવાના ફાયદા
વાત દોષમાં રાહત આપે છે – તેલ માલિશ શરીરમાં વાત દોષને સંતુલિત કરવામાં મદદ કરે છે. જન્મ સમયે, કોઈપણ બાળકના શરીર પર વાતનો ખૂબ પ્રભાવ હોય છે, જે નબળાઈ અથવા બેચેનીનું કારણ બની શકે છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, જો તમે બાળકને યોગ્ય રીતે માલિશ કરો છો, તો વાત અસર ઓછી થઈ જાય છે અને બાળકને રાહત મળે છે.
હાડકાં અને સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે – તેલ માલિશ બાળકોના હાડકાં તેમજ તેમના સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવે છે. આ માલિશ માટે તમે તલનું તેલ, નાળિયેર તેલ અથવા સરસવના તેલનો ઉપયોગ કરી શકો છો. આ ત્વચાને ઊંડું પોષણ અને કોમળતા પ્રદાન કરે છે. માલિશ કરવાથી રક્ત પરિભ્રમણ સુધરે છે, જે બાળકના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો કરે છે અને અંગો સુધી જરૂરી પોષક તત્વો પહોંચાડવાની ખાતરી આપે છે.
થાક દૂર કરે છે અને સારી ઊંઘ લાવે છે – તેલ માલિશના ઘણા ફાયદા છે. ખાસ કરીને માલિશ પછી, બાળકો સારી ઊંઘ લે છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે નિયમિત માલિશ કરાવતા બાળકો વધુ ગાઢ ઊંઘ લે છે. આખી રાતની ઊંઘ મગજના વિકાસને પણ ઝડપી બનાવે છે. આ બાળકને ભાવનાત્મક રીતે સુરક્ષિત અનુભવવામાં અને તેની માતા અથવા અન્ય માલિશ પ્રદાતા સાથે ગાઢ બંધન અનુભવવામાં મદદ કરે છે.
પાચનશક્તિ મજબૂત બનાવે છે – નાના બાળકના શરીરમાં કોઈ ખાસ પ્રવૃત્તિ હોતી નથી, તેથી માલિશ કરવાથી તેમનું પાચનતંત્ર જાળવવામાં મદદ મળે છે. આ પેટના દુખાવા, કબજિયાત અને એસિડિટીમાં રાહત આપે છે. માલિશ કરવાથી બાળકની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ વધે છે, જેનાથી તેમને બીમારી સામે લડવામાં મદદ મળે છે.
બાળકને માલિશ કરતી વખતે સાવધાની રાખો
બાળકોને માલિશ કરતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ, જેમ કે બાળકની ત્વચા અને શરીર ખૂબ જ નાજુક હોય છે, તેથી તેના પર વધુ પડતું દબાણ ન કરો. શિયાળાની ઋતુમાં બાળકને સરસવ અથવા તલના તેલથી માલિશ કરવાનો પ્રયાસ કરો કારણ કે તેની ગરમીની અસર હોય છે અને ઉનાળાની ઋતુમાં નાળિયેર તેલનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. તેલ માલિશ કર્યા પછી, બાળકને હંમેશા હૂંફાળા પાણીથી નવડાવો. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં, અભ્યંગ માલિશ બાળકના શારીરિક, માનસિક અને ભાવનાત્મક વિકાસ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તે નિયમિતપણે કરાવવું જોઈએ અને કોઈપણ સમસ્યાના કિસ્સામાં, તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
બાળકની માલિશ કરવાની ઉંમર કેટલી છે?
તમારા બાળકને માલિશ કરવાનું શરૂ કરવાનો યોગ્ય સમય 2-3 અઠવાડિયા પછી છે. તમારું બાળક 1 મહિનાનું થાય પછી તમે હળવું માલિશ શરૂ કરી શકો છો. જન્મ પછી તરત જ માલિશ કરવાનું ટાળો. આ સમય દરમિયાન ત્વચા ખૂબ જ નરમ અને સંવેદનશીલ હોય છે, જેનાથી ત્વચાની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
