આજકાલ ઓનલાઈન છેતરપિંડીની ઘટનાઓ ઝડપથી વધી રહી છે, અને નાગરિકો માટે પોતાનું રક્ષણ કેવી રીતે કરવું તે શીખવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તમારા પૈસા સુરક્ષિત રાખવા માટે, તમારા બેંક ખાતા અને મહેનતથી કમાયેલા પૈસાનું રક્ષણ કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અહીં, અમે તમને એવા નિયમો વિશે જણાવી રહ્યા છીએ જે તમને ઓનલાઈન છેતરપિંડી અથવા સાયબર છેતરપિંડીથી બચાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. આ ટિપ્સ જાણીને તમારા મહેનતથી કમાયેલા પૈસા સુરક્ષિત રાખો.
- સુરક્ષા સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરો
2-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA): તમારી બેંકિંગ એપ્સ, ઇમેઇલ અને WhatsApp અને Instagram જેવા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ પર 2FA સક્ષમ કરો. આનાથી કોઈપણ તમારા એકાઉન્ટને ઍક્સેસ કરી શકશે નહીં, ભલે તેઓ તમારો પાસવર્ડ જાણતા હોય.
મજબૂત અને અનન્ય પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરો, એટલે કે તમારે દરેક એપ્લિકેશન માટે અલગ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરવો પડશે. તમારા જન્મદિવસ અથવા મોબાઇલ નંબર જેવા સરળ પાસવર્ડ ટાળો.
- વ્યવહારો દરમિયાન સાવધાની
QR કોડ સ્કેન કરશો નહીં: પૈસા મેળવવા માટે તમારે ક્યારેય QR કોડ સ્કેન કરવાની કે પિન દાખલ કરવાની જરૂર નથી. જો કોઈ તમને પૈસા મોકલવાના બહાને સ્કેન કરાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હોય, તો તે છેતરપિંડી છે.
અજાણી લિંક્સ પર ક્લિક કરશો નહીં: “તમારું વીજળી બિલ બાકી છે,” “KYC અપડેટ કરો,” અથવા “મફત ઇનામ જીતો” જેવી SMS/ઇમેઇલમાં આવતી લિંક્સ પર ક્યારેય ક્લિક કરશો નહીં.
૩. AI અને ડિજિટલ ધરપકડ જેવી નવી છેતરપિંડી પદ્ધતિઓ ટાળો
ડિજિટલ ધરપકડ: જો કોઈ પોલીસ, સીબીઆઈ કે કસ્ટમ અધિકારી હોવાનો ડોળ કરીને તમને ધમકી આપે, કહે કે તમે કોઈ કેસમાં સંડોવાયેલા છો, અને તમને વીડિયો કોલ પર આવવાનું કહે, તો ગભરાશો નહીં. પોલીસ ક્યારેય વીડિયો કોલ પર પૈસા માંગતી નથી કે તમારી ધરપકડ કરતી નથી.
AI અને ડીપફેક્સ: આજકાલ, સ્કેમર્સ પ્રિયજનોનો ઢોંગ કરે છે અને પૈસા માંગે છે. પૈસા મોકલતા પહેલા, વ્યક્તિને બીજા નંબર પર ફોન કરીને ખાતરી કરો.
૪. વ્યક્તિગત માહિતી ગુપ્ત રાખો
તમારો OTP/PIN શેર કરશો નહીં: બેંક કર્મચારી હોવાનો ડોળ કરનાર પણ ક્યારેય તમારો OTP કે PIN માંગશે નહીં. તેને કોઈની સાથે શેર કરશો નહીં.
સોશિયલ મીડિયા ગોપનીયતા: તમારી મુસાફરી યોજનાઓ, ઘરનું સરનામું અથવા વ્યક્તિગત માહિતી જાહેરમાં પોસ્ટ કરશો નહીં. સ્કેમર્સ અને છેતરપિંડી કરનારાઓ આ માહિતીનો ઉપયોગ તમને ફસાવવા માટે કરી શકે છે.
૫. જાહેર વાઇ-ફાઇ અને ચાર્જિંગ ટાળો
રેલ્વે સ્ટેશન કે એરપોર્ટ જેવા જાહેર વાઇ-ફાઇ પર ક્યારેય બેંકિંગ ન કરો.
જાહેર સ્થળોએ USB ચાર્જિંગ પોઈન્ટનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળો, કારણ કે તેનાથી ડેટા ચોરી થઈ શકે છે. તમારી પોતાની પાવર બેંક લાવો.
જો છેતરપિંડી થાય તો શું કરવું જોઈએ?
જો તમે છેતરપિંડીનો ભોગ બન્યા છો, તો તાત્કાલિક હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કૉલ કરો. તમારા બેંકને તાત્કાલિક જાણ કરો જેથી તમારું એકાઉન્ટ અને કાર્ડ બ્લોક કરી શકાય. ભારત સરકારના સત્તાવાર પોર્ટલ, cybercrime.gov.in પર તમારી ફરિયાદ નોંધાવો.
