પંચાંગ અને રાશિચક્ર અનુસાર, ચંદ્ર કર્ક રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે અને સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે, જેનાથી માઘ પૂર્ણિમાનો સંયોગ થાય છે. માઘ પૂર્ણિમા નામ નક્ષત્રોમાં માઘ નક્ષત્ર પરથી આવ્યું છે. તેને ‘બત્તીસ પૂર્ણિમા’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માઘ પૂર્ણિમાનું આ બીજું નામ પાછળ એક કારણ છે. માન્યતા અનુસાર, આ પૂર્ણિમાના દિવસે દાન કરવાથી બત્રીસ ગણું ફળ મળે છે. એવું કહેવાય છે કે જે કોઈ આ વ્રત રાખે છે તેની બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે. તેથી, માઘ પૂર્ણિમાને ‘બત્તીસ પૂર્ણિમા’ પણ કહેવામાં આવે છે. પુત્ર અને સૌભાગ્ય આપતી આ પૂર્ણિમાના વ્રતનું પાલન કરવાથી વ્યક્તિ બધા દુ:ખોથી મુક્તિ મેળવે છે અને મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે.
માઘ પૂર્ણિમા 2026 તારીખ અને સમય
માઘ પૂર્ણિમા તિથિ (પૂર્ણિમાની તારીખ) 1 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ સવારે 5:52 થી 2 ફેબ્રુઆરીના રોજ સવારે 3:38 સુધી રહેશે. ઉદય તિથિ અનુસાર, માઘ પૂર્ણિમા વ્રત 1 ફેબ્રુઆરીના રોજ રાખવામાં આવશે. આ દિવસે ચંદ્રોદયનો સમય સાંજે 5:26 વાગ્યે છે.
માઘ પૂર્ણિમા સ્નાન-દાન સમય 2026 (માઘ પૂર્ણિમા સ્નાન-દાન મુહૂર્ત 2026)
માઘ પૂર્ણિમાના દિવસે તમે ગમે ત્યારે સ્નાન અને દાન કરી શકો છો, કારણ કે દિવસભર શુભ મુહૂર્ત રહેશે. જોકે, આ દિવસ માટે સૌથી શુભ મુહૂર્ત સવારે 5:24 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને સવારે 6:17 વાગ્યા સુધી ચાલે છે.
માઘ પૂર્ણિમા પૂજા વિધિ
પૂર્ણિમાના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવામાં આવે છે.
આ દિવસે ભગવાન સત્યનારાયણની કથા સંભળાવવી પણ ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.
આ દિવસે લોકો ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા અગરબત્તી, તુલસી, પાન, સોપારી, રોલી-મઢી, તલ અને દૂર્વાથી કરે છે.
ભગવાનને પંચામૃત અર્પણ કરવામાં આવે છે.
પ્રસાદ માટે, પંજીરી લોટ શેકીને અને તેમાં ખાંડ અને કેળાની શીંગો ઉમેરીને બનાવવામાં આવે છે.
માઘ પૂર્ણિમા પર શું દાન કરવું (માઘ પૂર્ણિમા દાન સમાગ્રી)
હિન્દુ માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે દાનનું ખૂબ મહત્વ છે. તલનું દાન કરવું એ સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. વધુમાં, દાનમાં કપડાં, ખોરાક, ગોળ, કપાસ, ઘી, લાડુ, ફળો અને અનાજનો સમાવેશ થાય છે. મત્સ્ય પુરાણ અનુસાર, જે લોકો માઘ મહિનાની શુભ પૂર્ણિમાના દિવસે બ્રાહ્મણો અને ગરીબોને દાન આપે છે તેઓ મોક્ષ પ્રાપ્ત કરે છે અને સ્વર્ગમાં જાય છે.
માઘ પૂર્ણિમા પર સ્નાનનું મહત્વ
માઘી પૂર્ણિમાના દિવસે નદીઓ અને સંગમોમાં સ્નાન કરવાની પરંપરા પણ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, પોષ મહિનાની પૂર્ણિમાથી માઘ મહિનાની પૂર્ણિમા સુધી પવિત્ર નદીઓ, ખાસ કરીને પ્રયાગ નદીમાં સ્નાન કરવાથી સૂર્ય અને ચંદ્ર સાથે સંકળાયેલા દોષો દૂર થાય છે અને સ્વર્ગની પ્રાપ્તિ થાય છે, તેથી આ દિવસને પુણ્ય યોગ પણ કહેવામાં આવે છે. એટલે કે, જે લોકો લાંબા સમય સુધી સ્વર્ગનો આનંદ માણવા માંગે છે, તેમણે માઘ મહિનામાં સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે ત્યારે પવિત્ર સ્નાન કરવું જોઈએ. એવું કહેવાય છે કે માઘી પૂર્ણિમાના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ પોતે પ્રયાગ નદીમાં ડૂબકી લગાવવા આવે છે અને ત્યાં ડૂબકી લગાવવા આવતા તમામ ભક્તોના દુઃખ દૂર કરે છે. આ દિવસે સ્નાન કરતી વખતે ગાયત્રી મંત્રનો જાપ ફળદાયી રહે છે.
