તહેવારો પહેલા હોમ-કાર લોન વધુ મોંઘી થશે
છેલ્લા ૩.૫ વર્ષથી ૫.૨૫ ટકામાં સ્થિર રેપો રેટ વધારીન્ો ૫.૫૦ ટકા કર્યો
રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયાની ત્રણ દિૃવસીય સ્ઁઝ્ર બેઠકના પરિણામો જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ બેઠકમાં લેવાયેલા નિર્ણયોની જાહેરાત કરી હતી. જેનાથી લોન લેનારાઓને મોટો ફટકો પડ્યો છે. વાસ્તવમાં આરબીઆઈએ રેપો રેટમાં વધારો કરી દૃીધો છે અને તેમાં ૨૫ હ્વજ વધારીને ૫.૫૦ ટકા કર્યો છે. અગાઉ તે લગભગ ૩.૫ વર્ષ સુધી ૫.૨૫ ટકા પર સ્થિર હતો. કેન્દ્રીય બેક્ધના આ નિર્ણયથી ઘર અને કાર લોન લેનારાઓ પર ઈસ્ૈંનો બોજ વધી શકે છે.
ઇમ્ૈં ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ પશ્ર્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારાનો ઉલ્લેખ કરીને પોતાના ભાષણની શરૂઆત કરી હતી. આ દૃરમિયાન તેમણે ઊર્જા અને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવ સહિત વૈશ્ર્વિક ફુગાવા અંગે િંચતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે રેપો રેટ અંગે સ્ઁઝ્રના નિર્ણયની પણ જાહેરાત કરી હતી, જેમાં જણાવ્યું હતું કે રેપો રેટમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય ત્રણ દિૃવસની બેઠક દૃરમિયાન ચર્ચા-વિચારણા પછી લેવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહૃાું કે વૈશ્ર્વિક ફુગાવા અને શેરબજારમાં અનિશ્ર્ચિતતાનું જોખમ યથાવત છે.
ઇમ્ૈં એ રેપો રેટમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. જેમાં રેપો રેટ ૫.૫૦% સુધી વધારવામાં આવ્યો જ્યારે જીડ્ઢહ્લ દૃર ૦.૨૫% વધારીને ૫.૨૫% કરવામાં આવ્યો અને સ્જીહ્લ દૃર પણ એ જ રીતે ૫.૭૫% સુધી વધારવામાં આવ્યો હતો. ૨૦૨૬માં રિઝર્વ બેક્ધની આ ચોથી સ્ઁઝ્ર બેઠક હતી. એપ્રિલ, જૂન અને ઓગસ્ટમાં યોજાયેલી અગાઉની બેઠકોમાં રેપો રેટ ૫.૨૫% પર યથાવત રાખવામાં આવ્યો હતો. નિષ્ણાતોએ પહેલાથી જ ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને ફુગાવાને ટાંકીને રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો થવાની ધારણા રાખી હતી. હવે કેન્દ્રીય બેન્કે આ વાતની પુષ્ટી કરી છે.
રેપો રેટમાં ૨૫ બેસિસ પોઇન્ટના વધારા સાથે આરબીઆઈએ પણ તેના નાણાકીય નીતિ વલણમાં ફેરફાર કર્યો છે, તેને અગાઉના તટસ્થ વલણથી કેલિબ્રેટેડ ટાઈટિંનગમાં બદૃલ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે કેન્દ્રીય બેક્ધનું એકંદૃર ધ્યાન ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા પર છે. આનો અર્થ એ છે કે ટૂંકા ગાળાના રેપો રેટમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે.
રેપો રેટ એ વ્યાજ દૃર છે જેના પર આરબીઆઈ બેક્ધોને ટૂંકા ગાળા માટે ધિરાણ આપે છે. બેક્ધો આ દૃરના આધારે તેમના ગ્રાહકોને આપવામાં આવતી લોન પર વ્યાજ દૃર નક્કી કરે છે. આરબીઆઈ એમપીસીની ત્રણ દિૃવસની બેઠક દૃર બે મહિને યોજાય છે. રેપો રેટમાં વધઘટ સીધી લોન લેનારાઓને અસર કરે છે.
આ પાછળનું કારણ એ છે કે જો રેપો રેટ વધે છે તો બેક્ધો માટે આરબીઆઈ પાસેથી ઉધાર લેવું વધુ મોંઘું થઈ જાય છે. પરિણામે બેક્ધો આ બોજ તેમના ગ્રાહકો પર નાખશે અથવા લોન વધુ મોંઘી બનાવશે તેવી અપેક્ષા છે. દૃરમિયાન જ્યારે રેપો રેટ ઘટે છે ત્યારે લોન સસ્તી થાય છે અને ઈસ્ૈં બોજ ઓછો થાય છે.
