આજથી પવિત્ર નવરાત્રિ પર્વનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસે નવદુર્ગાના પ્રથમ સ્વરૂપ મા શૈલપુત્રીની પૂજા-અર્ચના કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. પર્વતરાજ હિમાલયના પુત્રી હોવાને કારણે તેમને ‘શૈલપુત્રી’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. મા શૈલપુત્રીના જમણા હાથમાં ત્રિશૂળ અને ડાબા હાથમાં કમળનું પુષ્પ શોભે છે તથા તેમનું વાહન નંદી (બળદ) છે.
ઘટસ્થાપનનું શુભ મુહૂર્ત
નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસે ઘટસ્થાપન (કલશ સ્થાપના)નું ખાસ મહત્વ હોય છે.
મા શૈલપુત્રીની સરળ પૂજાવિધિ
- પવિત્રતા: સવારે વહેલા ઊઠી, સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરવા.
- કલશ સ્થાપના: ઈશાન ખૂણામાં માટીની વેદી બનાવી જવ વાવવા અને તેના પર શુભ મુહૂર્તમાં કલશની સ્થાપના કરવી.
- પૂજન: મા શૈલપુત્રીને કંકુ, અક્ષત, સફેદ પુષ્પ અને શ્રૃંગારની સામગ્રી અર્પણ કરવી.
- પ્રિય ભોગ: મા શૈલપુત્રીને ગાયનું શુદ્ધ ઘી અથવા ઘીમાંથી બનાવેલી મીઠાઈ (જેમ કે હલવો કે પેડા)નો ભોગ ધરાવવાથી આરોગ્ય અને સુખ-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
- આરતી: ‘ઓમ દેવી શૈલપુત્ર્યૈ નમઃ’ મંત્રના જાપ સાથે માતાજીની ધૂપ-દીપથી આરતી કરવી.
પૌરાણિક કથા
પૌરાણિક કથા અનુસાર, પોતાના પૂર્વ જન્મમાં દેવી શૈલપુત્રી પ્રજાપતિ દક્ષના પુત્રી ‘સતી’ તરીકે જન્મ્યા હતા અને તેમના લગ્ન ભગવાન શિવ સાથે થયા હતા. જ્યારે રાજા દક્ષે એક મહાયજ્ઞનું આયોજન કર્યું ત્યારે તેમણે ભગવાન શિવને આમંત્રણ ન આપ્યું. સતી પિતાના ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે શિવજીનું અપમાન થતું જોઈને સહન ન થતાં તેમણે યજ્ઞકુંડમાં આત્મદાહ કરી લીધો. આગામી જન્મમાં તેમણે પર્વતરાજ હિમાલયની પુત્રી ‘શૈલપુત્રી’ તરીકે જન્મ લીધો અને ફરીથી ભગવાન શિવને પતિરૂપે પ્રાપ્ત કર્યા.
મા શૈલપુત્રીની સાચા મનથી પૂજા કરવાથી જીવનમાંથી ભય અને માનસિક અશાંતિ દૂર થાય છે અને સુખ-શાંતિનો વાસ થાય છે.
