રાફેલ પણ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા:ડિફેન્સ ક્ષેત્રે કેન્દ્ર સરકારનો મોટો ખેલ
ભારતની ૩.૨૫ લાખ કરોડની ખરીદૃીની દૃરખાસ્ત સામે ફ્રાન્સે ટેકનિકલ કોમર્શિયલ ઓફર કરી
ભારતના સૌથી મોટા સંરક્ષણ ખરીદૃી કાર્યક્રમોમાંના એક ૧૧૪ રાફેલ મલ્ટીરોલ ફાઇટર જેટ માટેનો ડીલ હવે નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચી ગયો છે. ફ્રાન્સે આ ડીલ માટે ભારતને તેનો વિગતવાર ટેકનિકલ અને વ્યાપારી પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે.
સંરક્ષણ મંત્રાલય અને ભારતીય વાયુસેના (ૈંછહ્લ) ની સંપાદૃન શાખા હાલમાં આ સંભવિત ડીલનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરી રહી છે, જેનું મૂલ્ય આશરે રૂ.૩.૨૫ લાખ કરોડ છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ડીલ આશરે રૂ.૩.૨૫ લાખ કરોડનો છે હાલમાં સંરક્ષણ મંત્રાલયની સંપાદૃન શાખા અને ભારતીય વાયુસેના દ્વારા વિચારણા હેઠળ છે. ફ્રેન્ચ દૃરખાસ્તનો મુખ્ય હાઇલાઇટ ભારતમાં મોટા પાયે સ્થાનિક ઉત્પાદૃન માટેની યોજના છે.નોંધનીય છે કે ભારત સરકારે આ વર્ષે મે મહિનામાં સરકાર-થી-સરકાર ખરીદૃી માર્ગ હેઠળ ફ્રાન્સને વિનંતી માટે દૃરખાસ્ત (ઇહ્લઁ) મોકલી હતી, ફ્રાન્સે તે વિનંતીના જવાબમાં આ દૃરખાસ્ત રજૂ કરી છે.
પ્રસ્તાવ મુજબ, ૧૧૪ રાફેલ જેટમાંથી ૯૪ ભારતીય ઔદ્યોગિક ભાગીદૃાર સાથે મળીને ભારતમાં બનાવવામાં આવશે. આ મેગા-ડીલમાં ફ્રેન્ચ ડિફેન્સ મેજર ડેસોલ્ટ એવિએશન, સ્મ્ડ્ઢછ, જીટ્ઠકટ્ઠિહ અને ્રટ્ઠઙ્મીજ જેવી અન્ય અગ્રણી ફ્રેન્ચ ડિફેન્સ કંપનીઓ સાથે સંકળાયેલ હશે. ભારત સરકારની આ ડીલમાં સ્વદૃેશી સામગ્રી વધારવા અને ભારતીય બનાવટના શસ્ત્રોને એકીકૃત કરવા પર ખાસ ભાર મૂકી રહી છે. આમ મેક ઈન ઈન્ડિયાને પ્રોત્સાહન મળશે, તેમજ ભારત સ્થિત ૨૨ જેટલી ડિફેન્સ સેક્ટરની કંપનીઓને સીધો કે આડકતરી રીતે લાભ થશે.ભારત રાફેલ જેટને સ્વદૃેશી રીતે વિકસિત શસ્ત્રોથી સજ્જ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં ‘છજંટ્ઠિ એર-ટુ-એર મિસાઇલનો સમાવેશ થાય છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતો અને વાયુસેનાના અધિકારીઓ દૃરખાસ્તમાં આ જોગવાઈનું નજીકથી મૂલ્યાંકન કરી રહૃાા છે.
ભારતીય વાયુસેના લાંબા સમયથી તેના કાફલામાં અદ્યતન ફાઇટર જેટની અછતનો સામનો કરી રહી છે. જો આ ?૩.૨૫ લાખ કરોડનો સોદૃો અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે, તો તે માત્ર વાયુસેનાની લડાઇ ક્ષમતાઓમાં વધારો કરશે નહીં પરંતુ ભારતના સંરક્ષણ ઉત્પાદૃન ક્ષેત્રને આત્મનિર્ભરતા તરફ પણ નોંધપાત્ર રીતે આગળ ધપાવશે.ભારત સરકાર મોટાભાગની વસ્તુઓનું દૃેશમાં જ ઉત્પાદૃન કરી રહી છે ત્યારે ડિફેન્સની સામગ્રી પણ ભારતમાં બની રહી છે તેની પાછળનું મોટું કારણ યુદ્ધ જેવી મુશ્કેલ સ્થિતિમાં ભારતને બીજા દૃેશો સામે હાથ ના ફેલાવો પડે તેમજ શસ્ત્ર સંરજામના સાધન-સામગ્રીની ખોટ ન વર્તાય અને ભારતીય બનાવટની હોવાથી જરૂરી સાધન-સામગ્રી ત્વરીત ઉપલબ્ધ થઈ શકે એટલા માટે છે.
