હિન્દૃ મહાસાગરમાં ચીનની ઉંઘ હરામ કરવા અન્ો ભારતને ગ્લોબલ ટ્રેડ હબ બનાવવા
ભારત સરકાર ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુ પર એક વિશાળ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે, જેણે ચીનની ઉંઘ હરામ કરી દૃીધી છે. આશરે ૮ અબજ ડોલર (અંદૃાજે ૭૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા)ના આ પ્રોજેક્ટથી ભારતને માત્ર આર્થિક જ નહીં પણ વ્યૂહાત્મક રીતે પણ મોટો ફાયદૃો થવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટના પૂર્ણ થવાથી ભારતને દૃર વર્ષે ૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો સીધો આર્થિક લાભ થવાની ધારણા છે. આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ િંહદૃ મહાસાગરમાં ચીનની વધતી દૃખલગીરીને રોકવાનો અને ભારતને ગ્લોબલ ટ્રેડનું નવું હબ બનાવવાનો છે.
દૃુનિયાનું નવું ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ :- આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ગ્રેટ નિકોબારમાં એક ઇન્ટરનેશનલ કન્ટેનર ટ્રાન્સશિપમેન્ટ ટર્મિનલ બનાવવામાં આવી રહૃાું છે. હાલમાં દૃક્ષિણ એશિયાનો મોટો ભાગ િંસગાપોર, કોલંબો કે હોંગકોંગના પોર્ટ પર નિર્ભર છે. આ ટર્મિનલ બનવાથી ભારત વૈશ્ર્વિક શિિંપગ રૂટ પર એક મજબૂત ખેલાડી બનીને ઉભરશે. અહીંથી પસાર થતા સેંકડો જહાજોને ભારતીય કિનારે સુવિધા મળશે, જેનાથી ભારતની ’બ્લુ ઇકોનોમી’ને મોટું પ્રોત્સાહન મળશે.
ચીન માટે શા માટે છે માથાનો દૃુખાવો? :- ચીન માટે આ પ્રોજેક્ટ ’ગળાની ફાંસ’ સમાન છે. ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુ મલક્કા સ્ટ્રેટ ની એકદૃમ નજીક છે. ચીનનો ૮૦ ટકા તેલ પુરવઠો અને વેપાર આ સાંકડી સમુદ્રી ગલીમાંથી પસાર થાય છે. જો ભારત અહીં મજબૂત સૈન્ય અને વ્યવસાયિક હાજરી ઉભી કરે, તો યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં ભારત ચીનની ’લાઇફલાઇન’ રોકી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ચીન આ પ્રોજેક્ટનો પરોક્ષ રીતે વિરોધ કરી રહૃાું છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં માત્ર પોર્ટ જ નહીં, પણ એક ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ, ટાઉનશિપ અને પાવર પ્લાન્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે. આનાથી ભારતીય નૌસેના અને વાયુસેનાને આ વિસ્તારમાં ઝડપી પ્રતિસાદૃ આપવાની ક્ષમતા મળશે, જે િંહદૃ મહાસાગરમાં ચીની જહાજોની જાસૂસી રોકવામાં મદૃદૃરૂપ થશે.
?૨,૦૦૦ કરોડનો વાર્ષિક ફાયદૃો કેવી રીતે? :- નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે આ ટ્રાન્સશિપમેન્ટ ટર્મિનલ સંપૂર્ણ કાર્યરત થશે, ત્યારે તે િંસગાપોર અને કોલંબોના પોર્ટ સાથે સીધી સ્પર્ધા કરશે. ભારતીય નિકાસકારોને અત્યારે બીજા દૃેશોના પોર્ટનો ઉપયોગ કરવા માટે જે મોટું ભાડું અને સમય આપવો પડે છે, તેમાં ઘટાડો થશે. જહાજોના પાર્કિંગ, લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ય સેવાઓ દ્વારા ભારત સરકારને દૃર વર્ષે અંદૃાજે ૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની આવક થવાનો અંદૃાજ મૂકવામાં આવ્યો છે.
ઇકો-ટુરિઝમ અને રોજગારની તકો :- આ પ્રોજેક્ટ માત્ર સૈન્ય કે વેપાર પૂરતો મર્યાદિૃત નથી. સરકાર અહીં ઇકો-ટુરિઝમને પણ પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે. નવા એરપોર્ટ અને ટાઉનશિપના નિર્માણથી હજારો સ્થાનિક લોકોને રોજગારી મળશે. આંદૃામાન-નિકોબાર ટાપુઓનો વિકાસ જે અત્યાર સુધી મુખ્ય ભૂમિથી દૃૂર હોવાને કારણે અટવાયેલો હતો, તેને આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા નવી ગતિ મળશે. પર્યાવરણ અને વિકાસ વચ્ચેનું સંતુલન :- આ પ્રોજેક્ટ સામે કેટલાક પર્યાવરણવાદૃીઓએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, પરંતુ સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિકાસની સાથે પર્યાવરણનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવશે. ટાપુ પરના જંગલો અને દૃુર્લભ પ્રજાતિઓના રક્ષણ માટે ખાસ બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. સરકારે દૃલીલ કરી છે કે જો ભારત અહીં પગલું નહીં ભરે, તો ચીન અથવા અન્ય કોઈ દૃેશ આ વ્યૂહાત્મક વિસ્તારનો ગેરલાભ ઉઠાવી શકે છે.
