કાર્યવાહી માત્ર ડ્રાઇવરો પુરતી સીમીત ન રહે, બલકે સમગ્ર નેટવર્ક સુધી તપાસ અને કાયમી મોનીટરીંગ થાય તેવી લોકમાંગ
હળવદ તાલુકાના ચાડધ્રા ગામની નદીના પટમાં મોરબી જિલ્લા ખાણ ખનીજ વિભાગે દરોડો પાડીને ગેરકાયદે રેતી ખનનમાં ઉપયોગમાં લેવાતા હોવાનું જણાતા 8 ટ્રેક્ટર જપ્ત કર્યા છે. જપ્ત કરાયેલા વાહનોને આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી માટે હળવદ પોલીસને સોંપવામાં આવ્યા છે. આ કાર્યવાહી બાદ હળવદ તાલુકામાં ગેરકાયદે રેતી ખનન અને તેને રોકવા માટેની વ્યવસ્થા અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ હળવદ તાલુકાના ચાડધ્રા સહિત આસપાસના ગામોની નદીના પટમાં ગેરકાયદે રેતી ખનન થઈ રહ્યું હોવાની ફરિયાદો છેલ્લા લાંબા સમયથી સામે આવી રહી હતી. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ રોયલ્ટી ભર્યા વિના નદીમાંથી રેતી કાઢવામાં આવતી હોવાના આક્ષેપો કરવામાં આવતા હતા.
આ ફરિયાદોને ધ્યાને લઈને મોરબી જિલ્લા ખાણ ખનીજ વિભાગની ટીમે ચાડધ્રા ગામની નદીના પટમાં દરોડો પાડ્યો હતો. દરોડા દરમિયાન રેતી ભરેલા વાહનો મળી આવ્યા હતા. વિભાગે તે વાહનો કબજે કરીને ખાણ અને ખનીજ અધિનિયમ હેઠળ નિયમ મુજબની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
કાયદા મુજબ જિલ્લામાં ખાણ ખનીજના નિયમન, લીઝનું નિરીક્ષણ, ગેરકાયદે ખનન અટકાવવા, પેટ્રોલિંગ કરવા અને કાર્યવાહી કરવાની પ્રાથમિક જવાબદારી મોરબી જિલ્લા ખાણ ખનીજ વિભાગની છે. લોકોનું કહેવું છે કે જો વિભાગ દ્વારા નિયમિત તપાસ, નદીના પટમાં સતત મોનિટરિંગ અને સમયસર કાર્યવાહી કરવામાં આવે તો ગેરકાયદે ખનન આટલા મોટા પ્રમાણમાં થઈ શકે નહીં.
લોકચર્ચા મુજબ, ફરિયાદો વધે ત્યારે જ એકાદ દરોડો પાડવામાં આવે છે. દરોડા બાદ થોડા દિવસ શાંતિ રહે છે અને ત્યારબાદ ફરી ખનન શરૂ થઈ જાય છે તેવી લાગણી લોકો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. તેથી લોકોનો સવાલ છે કે વિભાગ દ્વારા દરોડા ઉપરાંત કાયમી ધોરણે શું વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે? નદીના પટમાં નિયમિત ચેકિંગ, રાત્રિ પેટ્રોલિંગ, જીપીએસ મોનિટરિંગ, રોયલ્ટી વગરની રેતીના વેચાણ પર નિયંત્રણ જેવા પગલાં કેમ સતત લેવાતા નથી?
આ દરોડા અંગે લોકોના એક વર્ગનું એવું પણ કહેવું છે કે સામાન્ય રીતે કાર્યવાહી વાહન ચલાવનારા ડ્રાઇવરો પૂરતી જ સીમિત રહી જાય છે. તેમના મતે ડ્રાઇવરો મજૂરી માટે વાહન ચલાવતા હોય છે, જ્યારે રેતી કોના કહેવાથી કાઢવામાં આવી, કોના ઓર્ડરથી ક્યાં પહોંચાડવામાં આવી રહી હતી અને તેના નાણાકીય વ્યવહારો કોની સાથે થયા, તે અંગે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થવી જોઈએ.
લોકોની માંગ છે કે તપાસ વાહન માલિક, રેતીના ખરીદ-વેચાણ સાથે સંકળાયેલા લોકો અને સમગ્ર નેટવર્ક સુધી પહોંચવી જોઈએ. જો તપાસ માત્ર નીચલા સ્તરે અટકી જશે તો ગેરકાયદે ખનનનું મૂળ કારણ દૂર થશે નહીં તેવું લોકો માની રહ્યા છે. આ અંગેની સત્યતા તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સામે આવશે.
લોકોની અપેક્ષા છે કે મોરબી જિલ્લા ખાણ ખનીજ વિભાગ દ્વારા હવે માત્ર દરોડા પૂરતી નહીં, પરંતુ કાયદાકીય દાયરામાં રહીને કાયમી અને પારદર્શક કાર્યવાહી કરવામાં આવે. નિયમિત પેટ્રોલિંગ, જપ્ત વાહનો અંગેની પારદર્શક વિગતો, દંડનીય કાર્યવાહીનો રિપોર્ટ અને ફરી ખનન ન થાય તે માટેની વ્યવસ્થા જાહેર કરવામાં આવે તો લોકોનો તંત્ર પરનો વિશ્વાસ વધશે.
હાલ હળવદ પોલીસ દ્વારા જપ્ત કરાયેલા વાહનો અંગે કાયદેસરની આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. ખાણ ખનીજ વિભાગ અને પોલીસની તપાસ બાદ આગળની વિગતો સામે આવશે. આ મામલે તંત્ર દ્વારા આગામી દિવસોમાં કેવા કડક અને કાયમી પગલાં લેવામાં આવે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.
