૧૧ ભારતીય ક્રુ સભ્યો ઇજાગ્રસ્ત, ભારત્ો કરી િંનદૃા
સંવેદૃનશીલ જળમાર્ગોમાં વેપારી જહાજો તથા નાવિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ર્ચિત કરવા ભારતની અપીલ
હોર્મુઝ જળમાર્ગ અને તેની આસપાસના દૃરિયાઈ વિસ્તારમાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષાને લઈને િંચતા ફરી વધી છે. ઓમાનના દૃરિયાકાંઠા નજીક મંગળવારે પનામાનો ધ્વજ ધરાવતા એક કોમર્શિયલ જહાજ પર પ્રોજેક્ટાઈલ વડે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. હુમલામાં જહાજના ૧૨ ક્રૂ સભ્યો ઘાયલ થયા છે, જેમાં ૧૧ ભારતીય નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઘટનાની ભારત સરકારે સખત શબ્દૃોમાં િંનદૃા કરી છે અને સંવેદૃનશીલ જળમાર્ગોમાં વેપારી જહાજો તથા નાવિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ર્ચિત કરવાની અપીલ કરી છે.
ભારતીય વિદૃેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જહાજ હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થઈ રહૃાું હતું ત્યારે તેના પર પ્રોજેક્ટાઈલથી હુમલો કરવામાં આવ્યો. જહાજમાં કુલ ૧૯ ક્રૂ સભ્યો હતા, જેમાં ૧૭ ભારતીય નાગરિકો હતા. હુમલા બાદૃ ઓમાનના સુરક્ષા અધિકારીઓએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરીને ઘાયલ ક્રૂ સભ્યોને જહાજમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢ્યા હતા.
ઘાયલોને ઓમાનના ખસાબ શહેરમાં લઈ જવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે. ભારત સરકાર સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર નજર રાખી રહી છે અને ઘાયલ ભારતીય નાવિકોને જરૂરી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.
ભારતીય વિદૃેશ મંત્રાલયે વેપારી જહાજ પર થયેલા હુમલા અંગે ગંભીર િંચતા વ્યક્ત કરી છે. ભારતે આવા હુમલાઓને રોકવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે અને ઓમાનના અધિકારીઓનો ભારતીય નાવિકોને બચાવવા તથા તાત્કાલિક સારવાર પૂરી પાડવા બદૃલ આભાર માન્યો છે.
ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વેપારી જહાજો, નાવિકો અને નાગરિક માળખાગત સુવિધાઓને નિશાન બનાવવું ગંભીર બાબત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોમાં વેપાર અને સામાન્ય અવરજવર કોઈપણ પ્રકારના અવરોધ વિના ચાલુ રહે તે માટે ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવી જરૂરી છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં તાજેતરના સમયમાં વેપારી જહાજો સામે હુમલાની ઘટનાઓ વધી રહી હોવાના અહેવાલો છે. ઓક્ટોબરના પ્રથમ સપ્તાહમાં આ દૃરિયાઈ વિસ્તારમાં ઓછામાં ઓછા સાત ટેક્ધરોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાના મીડિયા અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
અગાઉ જુલાઈમાં પણ ઈરાનની ક્રૂઝ મિસાઈલ દ્વારા બે ટેક્ધરોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનામાં એક ભારતીય ક્રૂ સભ્યનું મૃત્યુ થયું હતું અને અન્ય ૧૦ લોકો ઘાયલ થયા હતા. આવી ઘટનાઓને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય શિિંપગ કંપનીઓ અને નાવિકોની સુરક્ષા અંગે િંચતા વધી છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્ર્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગોમાંનો એક છે. વૈશ્ર્વિક ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય ઊર્જા પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. તેથી અહીં કોઈ લાંબો વિક્ષેપ સર્જાય તો તેની સીધી અસર વૈશ્ર્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, શિિંપગ ખર્ચ અને ઊર્જા સુરક્ષા પર પડી શકે છે.
ભારત માટે પણ હોર્મુઝ જળમાર્ગ વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે દૃેશની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે આયાતી ક્રૂડ ઓઈલ પર નોંધપાત્ર નિર્ભરતા છે. આ કારણે ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષા ઉપરાંત ઊર્જા સપ્લાય ચેઇનની સતતતા પણ મહત્વનો મુદ્દો બની છે.
હોર્મુઝમાં વારંવાર થઈ રહેલા હુમલાઓએ માત્ર પ્રાદૃેશિક સુરક્ષા જ નહીં પરંતુ વૈશ્ર્વિક વેપાર માટે પણ જોખમ ઊભું કર્યું છે. ભારતે તમામ પક્ષોને સંયમ જાળવવા અને વેપારી જહાજોની અવરજવર સુરક્ષિત રાખવા અપીલ કરી છે. આગામી દિૃવસોમાં આ વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની અવરજવર પર વૈશ્ર્વિક બજારોની પણ નજીકથી નજર રહેશે.
